Stem af met het kind en de ouders hoe het verlies wordt besproken en herdacht. Laat het kind mee beslissen of en hoe het wil dat klasgenoten geïnformeerd worden. Je kan samen een herdenkingshoek maken in de klas met tekeningen, kaarsjes of foto’s. Zorg dat andere kinderen ook betrokken worden, zonder het kind te overstelpen.

Stel een vertrouwenspersoon aan en maak duidelijk dat kinderen ook terecht kunnen bij instanties zoals het CLB of JAC. Niet elk kind wil praten met een ouder of leerkracht; soms is een buitenstaander veiliger. Je kan ook kiezen voor groepsgesprekken in de klas, afhankelijk van de leeftijd en behoefte van de groep.

Zorg dat de andere kinderen in de klas begrijpen wat er aan de hand is. Je hoeft geen details te geven, maar probeer vragen over dood en afscheid op een rustige manier te beantwoorden. Het helpt om het kind dat rouwt te laten aangeven hoeveel het zelf wil delen en op welke manier.

Feestdagen en herdenkingen kunnen rauw aanvoelen. Moedig het kind niet aan om voor “iemand anders” te knutselen, maar gebruik die momenten om stil te staan bij wie gemist wordt. Samen een herinnering delen of iets symbolisch doen helpt bij het verwerken. Zorg ook dat kinderen weten dat verdriet er mag zijn, ook later in het jaar.

Als iemand sterft, sterft er ook iets in de nabestaanden. Met het verlies wordt een stuk uit hun eigen identiteit weggescheurd. En dan breekt het gevecht los tussen verstand en gevoel. Door de pijn, schuldgevoelens en boosheid heen kan de rouwende, in een soms langdurig proces, zijn ingestorte leven weer opbouwen. De beschrijving van de rouw blijkt zowel voor hulpverleners als voor nabestaanden zeer herkenbaar te zijn.

Ten have;  Isbn 9789080688391

 Laat kinderen zelf kiezen of ze bijvoorbeeld het lichaam willen begroeten in het mortuarium of mee naar de begraafplaats willen. Ook een klasbezoek aan een plek die belangrijk was voor de overledene kan zinvol zijn. Geef hen vooral vrijheid, geen druk. Dit alles met toestemming van de ouders!!

Wees alert voor kinderen die zich onverwacht aanmelden om te herdenken. Ook buren, verre klasgenoten of kinderen die een gelijkaardig verlies meemaakten, kunnen nood hebben aan erkenning. Sluit niemand uit op basis van afstand. Zo versterk je het gevoel van verbondenheid en zorg je dat niemand in de kou blijft staan.

De tiener Ismaël krijgt van het schoolhoofd te horen dat zijn vriend Guillaume zelfdoding gepleegd heeft. Zijn klasgenoten e vragen zich af waarom hij dit deed. Ze gaan op zoek naar de oorzaak van zijn daad, ze voelen zich schuldig en wenen bij het graf. De klas probeert hun gevoelens te verwoorden in eerlijke gesprekken en interviews, waarin ze openhartig praten over schuld, gemis en onbegrip.

De film toont op sobere en indringende wijze hoe jongeren samen rouwen, en hoe moeilijk het is om woorden te vinden voor iets wat zo veel impact heeft.

Veel leerkrachten missen houvast om met rouwende kinderen of jongeren om te gaan. Vorming en bijscholing – zoals via de opleiding ‘vertrouwenspersoon in het onderwijs’ – kan handvaten bieden. Ook boeken, draaiboeken en tips zijn beschikbaar, bijvoorbeeld via Thomas More en In de Wolken.

Soms heeft een kind of jongere meer nodig dan wat je als school of vereniging kan bieden. Verwijs dan door naar het CLB, CAW, JAC of gespecialiseerde organisaties zoals Missing You. Voor sommige kinderen is het makkelijker hun verhaal te delen met iemand buiten hun vertrouwde kring. Door tijdig te signaleren en door te verwijzen, bied je echte steun.